Buddyzmu zen i chrześcijaństwa nie można właściwie ze sobą porównać. Wyrosły one w odmiennych kręgach cywilizacyjnych, mają inne treści kulturowe.

Czy wobec tego jest możliwy kontakt ekumeniczny między ich wyznawcami? Merton twierdził, że można na to pytanie odpowiedzieć pozytywnie, jeśli weźmie się pod uwagę duchowość tych religii.

Bramachari, dobry znajomy Freedgooda i jego żony, odwiedzając ich teraz w Nowym Jorku, stanął jako pierwszy "człowiek Wschodu" na drodze życiowej Thomasa Mertona i poważnie wpłynął na jego obraz Azji.

W tekstach dotyczących pierwszego, ograniczonego przez nas latami 1915-1945, okresu z życia Mertona nie znajdujemy żadnych śladów, które świadczyłyby o jego zainteresowaniu zeń. W poszukiwaniach autora Siedmiopiętrowej góry zrodziło się ono zdecydowanie później.

Jeśli bym potwierdził swój katolicyzm tylko po prostu przez zaprzeczanie wszystkiemu co muzułmańskie, żydowskie, protestanckie, hinduistyczne czy buddyjskie, to w końcu przekonałbym się, że niewiele mi pozostało i niewiele mógłbym jako katolik głosić.

Intensywne studia Mnicha z Gethsemani nad religiami Wschodu, a szczególnie nad buddyzmem, zostały zwieńczone podróżą do kilku krajów Azji, w czasie której mógł on skonfrontować z buddyjskimi mistrzami swoje orientalne intuicje.

Nie można zrozumieć buddyzmu, dopóki się nie zetknie z nim na egzystencjalnej płaszczyźnie, poprzez kogoś, w kim jest on żywy.

Chcąc lepiej i pełniej zrozumieć Mertona należy zdawać sobie sprawę z dwu faktów. Po pierwsze - lata 60-te, na które przypada dojrzały okres studiów Trapisty nad buddyzmem zen, to okres początku przełomu w Kościele katolickim, okres nowego patrzenia Kościoła na siebie i na inne tradycje religijne.

Jestem człowiekiem XIV wieku - wieku Eckharta, Ruysbroecka, Taulera, samotników angielskich, autora "Obłoku niewiedzy".

Jedną z podstawowych trudności w ustaleniu wschodnich wpływów na osobistą modlitwę Trapisty jest fakt, że pomimo swej imponującej twórczości autobiograficznej i pozornej poufałości, z jaką objawia on sam siebie - tak naprawdę zachowuje on jednak dużą powściągliwość, kiedy opisuje swoje najgłębsze doświadczenia - modlitwę i medytację.

Merton jest przykładem otwarcia się na inną, niż własną tradycję religijną - co nie oznaczało wcale ryzyka nieautentyczności czy oderwania się od korzeni wiary chrześcijańskiej.

Inspirowani duchowością Wschodu przedstawiciele innych religii, którzy wypowiadali się o Mertonie, zgodni są co do jednego: Trapista należał do ludzi poszukujących pełnej, transcendentnej wolności, która wykracza poza różnice kulturowe i sprawy zewnętrzne.