Bardzo owocny w spotkania i doświadczenia był okres od 1 do 25 listopada, spędzony przez Mertona w Himalajach. W liście z 9 listopada wysłanym do przyjaciół Trapista pisze: "Mam nadzieję, że kiedy powrócę do mojego klasztoru w Gethsemani, przywiozę ze sobą mądrość Azji, z którą szczęśliwie jestem w kontakcie...". Mądrość o której pisał Merton uosobiona była w buddystach, których spotkał w Dharamsala, miejscowości położonej w wysokich partiach indyjskich Himalajów, gdzie przebywali mnisi zbiegli z Tybetu po zajęciu ich kraju przez Chiny w roku 1959. Trapista spotkał tu Sonomę Kazi'ego, świeckiego mistrza buddyjskiego, który zalecał mu znalezienie w Himalajach dobrego guru. Mnich z Gethsemani spędził z nim wiele godzin na rozmowach o filozofii, o mądrości i dialogu między Wschodem a Zachodem. Merton wydał o nim interesujące świadectwo, porównując go

do Krishnamurtiego

Szczególnie ciepło wspominał Merton spotkania z Bhikkhu Khantipalo, z którym rozważał zagadnienie nieustannej uważności [mindfulness]. Wspomnieć trzeba o Khamtulu Rimpoche i o Jimpie Rimpoche, z którymi O. Ludwik prowadził rozmowy na temat potrzeby duchowego przewodnictwa i o konieczności bezpośredniego doświadczenia w życiu duchowym. Trapista odbył także kilka spotkań z Chatralem Rimpoche, którego scharakteryzował w następujący sposób: "Gdybym chciał zamieszkać z jakimś tybetańskim guru, myślę że Chatral Rimpoche byłby jedynym, którego bym wybrał".

Jednak do najbardziej znaczących wydarzeń z pobytu w Azji należy zaliczyć trzy spotkania Mertona z Dalaj Lamą, każde trwające po trzy godziny. Miały one miejsce 4, 6 i 9 listopada. Dalaj Lama wyłożył Mnichowi z Gethsemani zasady dzoghen, wyjaśnił cztery szlachetne prawdy buddyjskie, pouczył o istocie pustki i bodhhicitty, pouczył go o filozoficznych celach i wynikach praktyki tantryzmu. Radził Trapiście studiować filozofię madhyamika na podstawie mistrza Nagarjumy i innych autentycznych źródeł hinduskich. Merton powiedział później o Dalaj Lamie: "To największy człowiek jakiego kiedykolwiek spotkałem". John Albert przytacza słowa duchowego przywódcy Tybetu, który wyraził się z najwyższym szacunkiem o Mertonie, jako o jednym z tych wspaniałych ludzi, którzy przyczyniają się do pokoju na świecie i lepszego porozumienia między chrześcijanami a buddystami.

Od 26 do 28 listopada Trapista przebywał w Madras, a od 29 listopada do 6 grudnia obecny był na Cejlonie, gdzie odwiedzał klasztory buddyzmu mahajama, szczególnie w Polonnaruwa. 7 grudnia Merton z Singapuru ponownie przybył do Tajlandii. 10 grudnia, zgodnie ze wcześniejszymi ustaleniami, wygłosił on referat na spotkaniu przełożonych zakonów katolickich w Azji, a kilka godzin

później już nie żył

Jednak największy wpływ na zainteresowanie Mnicha z Gethsemani Orientem, a w szczególności buddyzmem zen, miał japoński filozof Daisetz Teitaro Suzuki. Korespondencja między Mertonem a japońskim mistrzem rozpoczęła się na wiosnę 1959 roku. Trapista w pierwszym liście wysłanym do Suzukiego napisał o sobie: "Pisze do Pana człowiek, który bardzo podziwia zen i jest nim zainteresowany. Gdybym nie mógł oddychać zenem - prawdopodobnie duchowo bym się udusił". Kim był adresat tego listu? D. T. Suzuki (1870 - 1966) był pionierem buddyzmu zen w Ameryce i na całym Zachodzie. Wykładał na uniwersytetach europejskich, w Japonii i w Stanach Zjednoczonych. W swych licznych dziełach interpretował buddyzm zen w świetle kultury Zachodu, przybliżając jednocześnie chrześcijaństwo Wschodowi. Merton spotkał się osobiście dwukrotnie z Suzukim na Uniwersytecie Columbia w Nowym Yorku w roku 1964, podczas jednej z nielicznych możliwości przebywania

poza klasztorem

Trapista był pod wielkim wpływem 94-letniego wówczas mistrza. Ci dwaj wielcy mężowie celebrowali podczas tego spotkania ceremonię picia herbaty. Wymiana myśli między nimi zaowocowała dialogiem zatytułowanym Wisdom in Emptiness. Ze strony Trapisty była to pierwsza publikacja poświęcona problematyce buddyzmu zen. Merton z podziwem wyrażał się o Suzukim, stawiał go w szeregu wybitnych postaci, obok Gandhiego i Einsteina. "Wpływ dzieła i osoby doktora Suzukiego - pisze Merton - okazał się na czasie i bardzo owocny, nawet o wiele owocniejszy niż może skłonni bylibyśmy myśleć. Suzuki domieszał drożdży intuicji zenistycznej do pęczniejącego już zaczynu myśli zachodniej poprzez swe kontakty z psychoanalizą, filozofią i myślą religijną". Suzuki był dla Mnicha z Gethsemani ucieleśnieniem tych wszystkich nie dających się zdefiniować cech, jakie w prastarych tradycjach Azji, taoizmu, konfucjonizmu i buddyzmu, posiadał "Mąż doskonały".

1 2 3